อยากเป็น Green Office แค่แยกขยะ และประหยัดไฟพอไหม? แล้วพื้นที่สีเขียวขององค์กรควรถูกดูแลอย่างไร

เมื่อพูดถึง Green Office หลายองค์กรอาจนึกถึงการประหยัดไฟ ลดใช้กระดาษ แยกขยะ ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า หรือสร้างการมีส่วนร่วมด้านสิ่งแวดล้อมให้กับพนักงานเป็นอันดับแรก สิ่งเหล่านี้สำคัญ และเป็นหัวใจของการจัดการสำนักงานสีเขียว แต่ในความเป็นจริง สภาพแวดล้อมของสำนักงานไม่ได้จบอยู่แค่ภายในอาคารเท่านั้น

พื้นที่ภายนอกอาคาร เช่น สวนหน้าอาคาร สนามหญ้า พื้นที่พักผ่อน ต้นไม้ใหญ่ พื้นที่สีเขียวรอบสำนักงาน และพื้นที่ส่วนกลางกลางแจ้ง ล้วนมีผลต่อความน่าอยู่ ความปลอดภัย ภาพลักษณ์ และประสบการณ์ของผู้ใช้งานพื้นที่

กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสิ่งแวดล้อมได้เผยแพร่ เกณฑ์การประเมินสำนักงานสีเขียว ปี 2569 โดยนิยามสำนักงานสีเขียวว่าเป็นสำนักงานที่มีกิจกรรมภายในสำนักงานซึ่งได้รับการบริหารจัดการให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด ใช้ทรัพยากร และพลังงานอย่างรู้คุณค่า มีแนวทางจัดการของเสียอย่างมีประสิทธิภาพ เลือกใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกับการมีส่วนร่วมของบุคลากร

ที่สำคัญ เกณฑ์ดังกล่าวไม่ได้มองสำนักงานเฉพาะพื้นที่ภายในอาคารเท่านั้น แต่ยังกล่าวถึงพื้นที่โดยรอบสำนักงาน รวมถึงหมวดสภาพแวดล้อมและความปลอดภัย ซึ่งมีประเด็นเรื่องความน่าอยู่ การจัดทำแผนผังพื้นที่ทั้งในอาคารและนอกอาคาร การกำหนดพื้นที่ใช้งาน เช่น พื้นที่ทำงาน พื้นที่ส่วนรวม พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจ และพื้นที่สีเขียว รวมถึงการมีแผนเพิ่มหรือคงรักษาพื้นที่สีเขียวตามบริบทของหน่วยงาน

ดังนั้น หากองค์กรต้องการพัฒนาไปสู่ Green Office คำถามจึงอาจไม่ใช่แค่ว่า

“เราประหยัดไฟพอหรือยัง?”
“เราแยกขยะครบหรือไม่?”
“เราลดการใช้กระดาษได้มากแค่ไหน?”

แต่ควรถามต่อว่า “พื้นที่สีเขียวขององค์กรถูกดูแลให้สอดคล้องกับความน่าอยู่ ความปลอดภัย การใช้งาน และเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมแล้วหรือยัง?”

สำหรับ SO GREEN การดูแลพื้นที่สีเขียวที่สนับสนุน Green Office จึงไม่ใช่แค่การมีคนสวนประจำ แต่คือการออกแบบระดับการบริหารให้เหมาะกับผลลัพธ์ที่องค์กรต้องการ ตั้งแต่งานดูแลประจำวัน การควบคุมคุณภาพหน้างาน ไปจนถึงการใช้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในพื้นที่ที่มีความซับซ้อน

ทั้งนี้ การดูแลพื้นที่สีเขียวเป็นเพียงองค์ประกอบหนึ่งที่ช่วยสนับสนุนสภาพแวดล้อมของสำนักงานตามแนวคิด Green Office ไม่ได้หมายความว่าองค์กรจะผ่านการรับรอง Green Office โดยอัตโนมัติ เพราะการประเมินสำนักงานสีเขียวมีหลายหมวด หลายตัวชี้วัด และต้องพิจารณาตามเกณฑ์ที่หน่วยงานกำหนด

สวนที่มีอยู่แล้ว หากดูแลไม่เหมาะสม อาจกลายเป็นพื้นที่โทรม น้ำขัง ต้นไม้ไม่สมบูรณ์ ใช้งานไม่ได้ หรือเกิดค่าใช้จ่ายซ่อมซ้ำ

ในทางกลับกัน หากพื้นที่สีเขียวถูกบริหารอย่างเป็นระบบ สวนไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ตกแต่งอาคาร แต่สามารถเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยให้องค์กรมีสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่ เป็นระเบียบ พร้อมใช้งาน และสะท้อนภาพลักษณ์ด้านความยั่งยืนได้ชัดเจนขึ้น

Green Office ไม่ได้มีแค่ในอาคาร

หลายองค์กรเริ่มต้นทำ Green Office จากสิ่งที่จับต้องได้ง่าย เช่น การลดการใช้พลังงาน การจัดการขยะ การลดการใช้กระดาษ การเลือกวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือการรณรงค์ให้พนักงานมีส่วนร่วม

แต่หากมองตามบริบทของสำนักงานจริง พื้นที่สำนักงานไม่ได้มีเฉพาะโต๊ะทำงาน ห้องประชุม เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือระบบเอกสารเท่านั้น

สำนักงานจำนวนมากมีพื้นที่ภายนอกที่พนักงาน ผู้มาติดต่อ ลูกค้า หรือคู่ค้าใช้งานร่วมกัน เช่น

พื้นที่เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ที่คนมีต่อองค์กรตั้งแต่ก้าวแรกที่เดินเข้ามา หากพื้นที่สะอาด ร่มรื่น ปลอดภัย และได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ย่อมช่วยเสริมภาพขององค์กรที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของผู้ใช้งาน

แต่หากพื้นที่สีเขียวมีหญ้าโทรม น้ำขัง พุ่มไม้รก ต้นไม้ใหญ่ไม่ได้รับการประเมิน หรือทางเดินเปียกลื่น ภาพของ Green Office อาจไม่สมบูรณ์เท่าที่องค์กรต้องการ

ดังนั้น การดูแลพื้นที่สีเขียวจึงไม่ควรถูกมองเป็นงานตกแต่งภายนอกเท่านั้น แต่ควรถูกมองเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการสภาพแวดล้อมสำนักงาน

พื้นที่สีเขียวเกี่ยวข้องกับ Green Office อย่างไร

ในเกณฑ์สำนักงานสีเขียว ปี 2569 หมวดสภาพแวดล้อมและความปลอดภัย มีประเด็นเรื่อง ความน่าอยู่ ซึ่งกำหนดให้สำนักงานมีการวางแผนจัดการพื้นที่ ทั้งในอาคารและนอกอาคาร โดยกำหนดพื้นที่ใช้งานให้ชัดเจน เช่น พื้นที่ทำงาน ห้องประชุม พื้นที่ส่วนรวม พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจ และพื้นที่สีเขียว

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเรื่องการดูแลบำรุงรักษาพื้นที่ต่าง ๆ เช่น พื้นที่สีเขียว พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจ พื้นที่ส่วนกลาง และพื้นที่ทำงาน โดยพื้นที่เหล่านั้นต้องได้รับการดูแลให้สะอาดและเป็นระเบียบ

ข้อมูลนี้สะท้อนว่า พื้นที่สีเขียวไม่ได้เป็นเพียงส่วนเสริมของสำนักงาน แต่เป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับความน่าอยู่ การใช้สอยพื้นที่ และการดูแลรักษาสภาพแวดล้อมของสำนักงาน

สำหรับองค์กร สิ่งนี้แปลได้ว่า การมีสวนหรือพื้นที่สีเขียวอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ หากไม่มีแผนดูแล ไม่มีผู้รับผิดชอบ ไม่มีการแบ่งพื้นที่ใช้งาน หรือไม่มีการติดตามผลว่าพื้นที่นั้นยังคงสะอาด เป็นระเบียบ และพร้อมใช้งานจริงหรือไม่

พื้นที่สีเขียวไม่ใช่แค่ความสวย แต่เกี่ยวข้องกับคุณภาพของสภาพแวดล้อม

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมระบุว่า พื้นที่สีเขียวเป็นองค์ประกอบสำคัญของเมืองและระบบนิเวศ โดยเฉพาะพื้นที่สีเขียวในเมืองที่ส่งผลเชิงบวกต่อคุณภาพอากาศ อุณหภูมิ น้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงเศรษฐกิจ สังคม ความสัมพันธ์ และสุขภาพของคนในเมือง

แม้พื้นที่สีเขียวขององค์กรจะไม่ได้เท่ากับพื้นที่สีเขียวเมืองทั้งหมด แต่แนวคิดนี้ช่วยสะท้อนว่า พื้นที่สีเขียวไม่ควรถูกมองเป็นเพียงของตกแต่ง แต่เป็นพื้นที่ที่มีบทบาทต่อสภาพแวดล้อม คุณภาพการใช้ชีวิต และภาพรวมของสถานที่

สำหรับสำนักงาน พื้นที่สีเขียวที่ได้รับการดูแลดีจึงช่วยสร้างบรรยากาศที่น่าอยู่ขึ้น ทำให้พื้นที่ภายนอกอาคารดูเป็นระเบียบ และช่วยเสริมประสบการณ์ของพนักงาน ผู้มาติดต่อ และลูกค้าที่เข้ามาใช้งานพื้นที่

แต่ประโยชน์เหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อพื้นที่สีเขียวถูกดูแลอย่างเหมาะสมกับสภาพจริง ไม่ใช่เพียงมีต้นไม้หรือสนามหญ้าอยู่ในพื้นที่เท่านั้น

SO GREEN ช่วยองค์กรดูแลพื้นที่สีเขียวให้สอดคล้องกับแนวคิด Green Office อย่างไร

SO GREEN ไม่ใช่หน่วยงานรับรอง Green Office และไม่ได้ทำหน้าที่แทนผู้ตรวจประเมินมาตรฐานสำนักงานสีเขียวโดยตรง

แต่ SO GREEN สามารถช่วยสนับสนุนองค์กรในส่วนของการดูแลและบริหารพื้นที่สีเขียว ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งของสภาพแวดล้อมสำนักงาน โดยเฉพาะในด้านความเป็นระเบียบ ความพร้อมใช้งาน ความปลอดภัย การดูแลรักษาพื้นที่ และการวางแผนให้เหมาะกับบริบทของแต่ละองค์กร

แนวทางการทำงานของ SO GREEN สามารถมองเป็นระบบได้ดังนี้

1. ทำความเข้าใจเป้าหมายของพื้นที่สีเขียว

เริ่มจากทำความเข้าใจว่า องค์กรต้องการให้พื้นที่สีเขียวทำหน้าที่อะไร เช่น สร้างภาพลักษณ์หน้าอาคาร เป็นพื้นที่พักผ่อนของพนักงาน รองรับกิจกรรมกลางแจ้ง ลดจุดเสี่ยง หรือคงรักษาความเรียบร้อยตามมาตรฐานองค์กร

2. แบ่งพื้นที่ตามความสำคัญและความเสี่ยง

ไม่ใช่ทุกพื้นที่ต้องดูแลเหมือนกัน พื้นที่หน้าอาคาร พื้นที่รับแขก พื้นที่ร่มใต้ต้นไม้ใหญ่ พื้นที่น้ำขัง หรือพื้นที่หลังอาคาร อาจต้องใช้รอบงาน วิธีดูแล และระดับการติดตามที่แตกต่างกัน

3. ออกแบบ Resource ให้เหมาะกับปริมาณงาน

POL สามารถช่วยออกแบบและบริหารกำลังคนให้เหมาะกับหน้างาน เพื่อให้ Resource ที่ใช้สัมพันธ์กับพื้นที่ ปริมาณงาน และเป้าหมายของลูกค้า ไม่ใช่กำหนดจากจำนวนคนแบบตายตัวเพียงอย่างเดียว

4. ควบคุมคุณภาพหน้างานอย่างใกล้ชิด

Site Supervisor ช่วยติดตามคุณภาพพื้นที่ ตรวจปัญหาซ้ำ ประสานงานกับทีมหน้างาน และช่วยให้การดูแลสวนไม่ได้จบแค่การทำงานตามรอบ แต่มีการมองผลลัพธ์ของพื้นที่จริง

5. ใช้ Specialist เมื่อพื้นที่มีความซับซ้อน

ในกรณีที่พื้นที่มีต้นไม้ใหญ่ ปัญหาดิน น้ำขัง พืชโทรมซ้ำ หรือจำเป็นต้องเลือกพรรณไม้ให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ SO GREEN สามารถใช้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาสนับสนุนตามความจำเป็น เช่น รุกขกร นักพฤกษศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านดิน หรือข้อมูลจากการตรวจวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง

การใช้ Specialist จึงไม่ใช่การเพิ่มบริการให้ลูกค้าทุกกรณี แต่เป็นการเลือกใช้ความเชี่ยวชาญให้เหมาะกับความเสี่ยงและความซับซ้อนของพื้นที่จริง

พื้นที่สีเขียวขององค์กรคุณ พร้อมสนับสนุน Green Office แล้วหรือยัง?

ไม่ว่าจะเป็นการดูแลพื้นที่ประจำวัน การควบคุมคุณภาพหน้างาน การวางแผนกำลังคน หรือการใช้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในจุดที่จำเป็น SO GREEN ช่วยให้องค์กรมองพื้นที่สีเขียวเป็นมากกว่างานสวน แต่เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารสภาพแวดล้อมองค์กรอย่างเป็นระบบ